Ten dom ma tajemnicę. Skarby i sekrety Dolnego Śląska – spotkania z Joanną Lamparską

22.09.2018 Galowice, Strzeliński Festiwal Literatury, Strzeliński Ośrodek Kultury, ul. Mickiewicza 2, godz. 17.00

5.10.2018 Kamieniec Ząbkowicki, godz.18.00

7.10.2018 Galowice, Muzeum Powozów, godz.14.00

9.10.2018  – Wrocław, Miejska Biblioteka Publiczna, Filia nr 32, ul. 8 Maja 26

13.10.2018 Wrocław, Festiwal Podróżników National Geographic

26.10.2018 Wałbrzych, PiMBP Biblioteka pod Atlantami, Rynek 9

7.11.2018 Kłodzko, Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna im. Marii Dąbrowskiej w Kłodzku, plac Bolesława Chrobrego, godz. 18.00

10.11.2018 Zamek Czocha w ramach festiwalu Tajny Zamek Czocha

Ten dom ma tajemnicę. Skarby i sekrety Dolnego Śląska

Moja najnowsza książka już w sprzedaży! „Ten dom ma tajemnicę. Skarby i sekrety Dolnego Śląska” to już siódmy tom przewodników innych niż wszystkie. Tym razem poprowadzę Was szlakiem zamków i pałaców, w których rozegrały się mroczne wydarzenia, zaproszę na wspólnie poszukiwanie zaginionych kolekcji, opowiem nie tylko o skarbach, ale i o do dziś niewyjaśnionych zbrodniach. Każdy zakątek Dolnego Śląska kryje jakiś sekret, nie ma wioski, domu, kamienia, którego historia nie byłaby warta opowiedzenia. Pisząc „Ten dom ma tajemnicę” odkrywałam, że prawda jest sto razy ciekawsza niż legendy i opowieści, których nie da się potwierdzić. Zanim sięgniecie (a mam nadzieję, że tak będzie) po moją nową książkę, uchylę rąbka tajemnicy tego, co w niej znajdziecie.

Czy wiecie, że ostatni właściciel zamku Czocha kupił teatr pewnej ślicznej rosyjskiej baletnicy? Elsa Krüger była o kilkanaście lat młodsza od swojego sponsora i reklamowała wyroby tytoniowe, które produkowały zakłady milionera. Tuż po Rewolucji Październikowej, kiedy Elsa przybyła do Berlina pan zamku Czocha wypuścił ponad dwieście widokówek z wizerunkiem rosyjskiej piękności. Co ich naprawdę łączyło? To wcale nie takie jasne, jakby mogło się wydawać.

W 1977 roku do Muzeum Narodowego w Berlinie wkroczyła pewna dama z głową pod pachą. Głowa okazała się bezcennym zabytkiem z Beninu i została zakupiona przez muzeum za równowartość ówczesnej ceny małego Fiata. Właścicielka głowy, twierdziła, że znalazła ją na złomowisku we Wrocławiu. Ta historia doprowadziła mnie do nieprawdopodobnej relacji o przyjaźni niemieckiego nazisty i polskiego narodowca, którzy w 1945 roku wyruszyli na wspólne poszukiwania skarbów. Ich efektem było odnalezienie niezwykłej kolekcji czaszek…

Niewielki dom z czerwonej cegły w Górach Sowich kryje tajemnicę. Pomiędzy parterem i piętrem została zbudowana skrytka, w której w czasie drugiej wojny światowej gospodarze ukrywali… No właśnie, kogo?

Jedna z największych kolekcji impresjonistów na skraju Parku Południowego we Wrocławiu? Monet, Manet, Pissarro tuż po sąsiedzku? Jak Niemcy ograbili jedną z najpiękniejszych willi w mieście i co stało się z wybitnymi dziełami sztuki?

Podróżnik, kochanek, miłośnik dobrego jedzenia, ze szczególnym uwzględnieniem lodów, twórca jednego z najpiękniejszego parku w Europie. Książę Hermann von Pückler-Muskau był wyjątkowo barwną postacią. Swój urok rozsiewał po całym świecie, ożenił się i rozwiódł dla miłości swego życia: parku, który tworzył nad Nysą Łużycką. Do najbardziej kontrowersyjnych epizodów w działalności księcia należy podróż do Etiopii skąd przywiózł zaledwie dwunastoletnią niewolnicę. Choć podobno kochał ją bez granic, w trudnym momencie okazał się zwykłym łobuzem.

Odlana z brązu kolumna miała sześć metrów wysokości i ważyła ponad dwie tony. U jej podstawy czuwały cztery lwy, zaś trzy postacie podtrzymywały misę ofiarną. Scena ta symbolizowała trzy aspekty niemieckiej młodości: młodość ruchu nacjonalistycznego, wojska i robotników. Na szczycie kolumny płonął „wieczny ogień”, który swoją siłę czerpał nie tylko z siły nazistowskiej władzy, ale i z umieszczonej w podziemiach infrastruktury, która doprowadzała gaz do znicza. Na zdjęciach sprzed lat wygląda imponująco. Ale i strasznie… To będzie opowieść o Mauzoleum w Wałbrzychu.

Są we Wrocławiu dwa miejsca, w których można spojrzeć prosto w twarz mieszkańcom starożytnego Egiptu. Dosłownie. W Muzeum Człowieka w Katedrze Biologii Uniwersytetu Wrocławskiego leży egipska dziewczyna, w Muzeum Archidiecezjalnym chłopiec. Co mają do powiedzenia? Sporo… Są ważną częścią sekretnej historii stolicy Dolnego Śląska.

Szuka go cały świat, a tymczasem ślad po nim urywa się właśnie tu, w Morawie koło Strzegomia. W czasie II wojny światowej do tutejszego pałacu trafiły największe skarby z polskich kolekcji, m.in. zaginiony do dziś „Portret młodzieńca” Rafaela. W skrzyniach posłusznie czekały również dzieła Leonarda da Vinci i Rembrandta. Dziewczynka, która widziała je zimą 1945 roku, dzisiaj chętnie opowiada swoją historię.

Czy wiecie, że na Dolnym Śląsku można popłynąć Arką Noego? Ogromną, drewnianą, dziwaczną i tajemniczą? Zbudował ją w Pławnej Polski Wulkan z Krainy Nędzy, Urodzony na Cmentarzu, Budowniczy Arki Noego, Twórca Zamku Śląskich Legend i Rycerz Konia Trojańskiego. Dariusz Miliński po prostu.

Jeden pałac – tysiące instrumentów i partytur skradzionych przez Niemców w czasie II wojny światowej. Kiedy do Czarnicy w Dolinie Bobru wkroczyły w 1945 roku radzieckie oddziały, żołnierze Armii czerwonej używali partytur Bacha, jako papieru toaletowego…

Zapraszam do lektury!

 

Spotkanie z magicznymi zamkami, 3 grudnia 2017

Trzeba mieć wiele fantazji oraz mnóstwo pieniędzy, żeby kupić sobie zamek. W lecie jeszcze wszystko jawi się w pięknych kolorach, przyjeżdżają goście, nocami harcują duchy, turyści przywożą historie o ukrytych skarbach i innych tajemnicach. Ale potem nadchodzi listopad, po nim grudzień, dni stają się coraz krótsze, nawet duchy zamykają się na strychu i wyczekują wiosny. Jesień i zima zdecydowanie są najtrudniejszym czasem w życiu prywatnych zabytków. W najbliższą niedzielę, 3 grudnia o godz.10.00 zapraszam do Hali Stulecia we Wrocławiu, gdzie w Sali Czerwonej opowiem o zagadkach dolnośląskich zamków i pałaców. Spotkanie związane jest z promocją mojej najnowszej książki „Magia dolnośląskich zamków, część 3” i odbywa się w ramach 26. Wrocławskich Targów Dobrych Książek. Po tajemniczych opowieściach, będę podpisywać książki przy stoisku nr 36. Zapraszam!

RUSZA POCIĄG DO HISTORII

Zapraszam, przez cały 2017 roku w każdy piątek od 18.00 do 20.00 na antenie Radia RAM będę opowiadała o tajemnicach przeszłości. Program ma tytuł „Pociąg do historii” i będziemy nim jeździć głównie przez Dolny Śląsk, a czasami zajrzymy również do zamków, pałaców i podziemi gdzieś w Europie. W programie dużo skarbów, wspomnień, relacji i – mam nadzieję – ciekawych opowieści. Być może niektóre znacie już z moich książek, niektóre może Was zaskoczą. Program, który prowadzi Piotr Bartyś jest również dostępny w Internecie.

Do zobaczenia na trasie!

Zdjęcie: Monika Jaworska

 

W świecie arystokratów – zapraszam do Doliny Pałaców i Ogrodów

Kotlina Jeleniogórska jest dla mnie jednym z najpiękniejszych miejsc na świecie. Nazywana Doliną Pałaców i Ogrodów w XIX wieku stała się ulubionym miejscem wypoczynkowym pruskich arystokratów. Zamek królewski w Mysłakowicach, książęcy w Karpnikach, w Wojanowie należący do ukochanej córki władcy – to tylko niektóre z przepięknych rezydencji w tym regionie. Ale Dolina nie tylko zamkami i pałacami stoi. To przede wszystkim Wielka Historia, bliskość Karkonoszy i wspaniale okiełznana, zamknięta w romantycznych parkach, przyroda.  I o tym właśnie zrobiliśmy film. 29 listopada odbyła się premiera „Doliny Pałaców i Ogrodów” fabularyzowanego dokumentu w reżyserii Macieja Kieresa i Wojciecha Piotrowskiego, do scenariusza Daniela Jasińskiego, w którym mam przyjemność być prowadzącą. Serdecznie zapraszam na ten film, pokazujemy w nim dziesięć wieków dziejów rodu Schaffgotschów, najpiękniejsze budowle w tej okolicy, cudowny park w Bukowcu, zamki Bolczów i Karpniki, pałace w Czernicy, w Cieplicach i w Bukowcu, a także dwór w Janowicach Wielkich. Jeżeli jeszcze nie byliście w tej części Polski, koniecznie znajdźcie na to kilka dni. Wejdźcie na Sokoliki, odszukajcie ruiny Bolczowa, popłyńcie za srebrną wstążką Bobru.

Film będzie można oglądać m.in. na antenie telewizyjnej Trójki, namawiam również do przeczytania mojej książki „Dolina królów. Zamki i pałace u stóp Karkonoszy”, z którą poznacie największe tajemnice Kotliny Jeleniogórskiej i zajrzycie w zakamarki, do których rzadko kto dociera.

a2

Wystarczy jedno spojrzenie, żeby zrozumieć, dlaczego uważam tę okolicę za jeden z najpiękniejszych zakątków Polski.

a5

Wieża w Siedlęcinie – to tutaj znajduje się jedyny na świecie fresk przedstawiający historię Lady Ginewry, żony króla Artura, tego od Rycerzy Okrągłego Stołu.

a13

Pałac w Czernicy, pełen duchów i tajemnic, to tutaj Sonderstab Musik zdeponował w czasie II wojny światowej liczne zbiory muzyczne.

a1

Maciej Marek Malinowski, właściciel pałacu w Czernicy pokazuje mi renesansowe wnętrza pokryte malowidłami.

a11

Mauzoleum Schaffgotschów w Raszowie, tutaj zabieram Was w naszym filmie. W centrum mauzoleum stoją dwa podwójne nagrobki w formie tumb, czyli o kształcie skrzyni ozdobionej płaskorzeźbami. Na pierwszej z nich widać leżącą parę, u stóp której siedzą dwa lwy. Znajduje się tu inskrypcja z 1567 roku. W grobowcu spoczywają Hans I Schaffgotsch (zmarł w 1565 roku) z żoną Salome (która odeszła dwa lata później). Druga tumba należy do Hansa II, syna Hansa I (umarł w 1572 roku) i jego żony Margarethy, która odeszła dwa lata później. Na grobowcu nie ma jednak wyrytej daty, co może świadczyć o tym, że zamówiła go Margaretha, a potem nikt już nie zadbał o to, żeby upamiętnić i ją.

a14

W Maciejowcu zostało jeszcze wiele, oryginalnych detali. Arkadiusz Sumisławski, jego obecny właściciel zakochał się w tym zabytku od pierwszego wejrzenia.

a6

Książęcy pałac w Karpnikach, dziś zamieniony na luksusowy hotel.  Wnet zacznie tu powstawać nowoczesne SPA. To jeden z niewielu obiektów, w którym wnętrza zostały odtworzone niemal jeden do jednego zgodnie z wzorcami z XIX wieku.

a10

I takie miejsca jeszcze można znaleźć w Kotlinie.

a7

Bez słów, po prostu pięknie.

a12

Rudawy Janowickie ze Śnieżką w tle. Czy można się dziwić władcom, że taki widok chcieli podziwiać podczas wakacji?

a3

Zapraszam do lektury!

Ludzie z Gustloffa, czyli odliczamy do rozpoczęcia Dolnośląskiego Festiwalu Tajemnic

To była największa katastrofa morska w historii. Śmierć tysięcy ludzi na okręcie „Wilhelm Gustloff” stała się kanwą kilkunastu książek oraz filmów.  Przed II wojną światową niemiecki statek pasażerski, w styczniu 1945 roku oficjalnie zabrał na pokład 6600 uciekinierów z Prus Wschodnich i Kurlandii. 30 stycznia ok. godziny 18.50 Gustloffa zauważył rosyjski okręt podwodny S-13, dowodzony przez komandora Aleksandra Marineskę.  Około godziny 21, dwadzieścia mil morskich od plaż koło Łeby, Marinesco dogonił Gustloffa  i wystrzelił w jego kierunku trzy torpedy…  Dzisiaj wrak Gustloffa wzbudza skrajne emocje. Uznawany za wielki, podwodny grobowiec, nie jest dostępny dla polskich nurków. W Niemczech pojawiają się natomiast ogłoszenia o możliwości penetracji wraku za stosowną opłatą. O tym także będziemy rozmawiać podczas Dolnośląskiego Festiwalu Tajemnic w Zamku Książ 13-14 sierpnia 2016 roku. Serdecznie zapraszam na tę imprezę, której mam zaszczyt być dyrektorem. W tym roku zaprosiliśmy m.in. Jerzego Janczukowicza, pierwszego polskiego płetwonurka, który schodził do Wilhelma Gustloffa. Na specjalnej wystawie zobaczymy, m.in. przedmioty pochodzące z tego okrętu. A przed festiwalem zapraszam do lektury poniższego wywiadu, którego udzieliła mi dokładnie 15 lat temu dla miesięcznika „Odkrywca” Iwona Bartólewska, autorka filmu o „Wilhelmie Gustloffie”. Jej opowieść jest wstrząsająca.  Więcej szczegółów na stronie www.festiwaltajemnic.pl

Ludzie z Gustloffa 1

Ludzie z Gustloffa 2

Ludzie z Gustloffa 3

Ludzie z Gustloffa 4+Szalupa wielkiej katastrofy

Paryż do góry nogami, czyli życie w katakumbach

Jest kilka sposób na wejście do podziemnego świata. Można otworzyć studzienkę ściekową i, wbrew zakazom, zejść do labiryntu katakumb. Problem jest jeden, jeżeli zostaniecie złapani, jest szansa, że zapłacicie sporą karę. Poza tym, trzeba dokładnie wiedzieć gdzie zejść.  Można również znaleźć przewodnika i poprosić o oprowadzenie po tym, nie do końca legalnym, świecie. Wtedy potrzebne są dobre buty, latarki, kaski. Jest jeszcze jedna możliwość, zapłacić za bilet i ustawić się w kilkugodzinnej kolejce do otwartych dla turystów sieci korytarzy w dawnych kamieniołomach Denfert-Rochereau z czasów cesarstwa rzymskiego. Spróbowałam wszystkiego.

Pod Paryżem, na obszarze ponad 770 ha rozciąga się mroczne miasto katakumb, których łączną długość szacuje się na 50 kilometrów długości. W czasach cesarstwa wydobywano stąd wapień niezbędny do budowy miasta, za panowania Ludwika XVI w podziemia zostały zniesione  tu pierwsze szczątki z miejskich cmentarzy, kości z kolejnych nekropolii przynoszone tu były jeszcze na początku XIX wieku. Wśród milionów kości złożonych w paryskich katakumbach znajdują się m.in. szczątki Dantona, Robespierra i Lavoisiera.  O ile, tzw. oficjalna część, uporządkowana i bezpieczna, przyciąga setki tysięcy zwiedzających, to w miejsca mniej znane zaglądają tzw. katafile, miłośnicy podziemnych eksploracji, fani imprez w katakumbach, artyści, którzy pokrywają je graffiti lub dają tam koncerty. To mroczny świat, który pociąga ze względu na swoją dzikość, świat, w którym ciągle jest jeszcze wiele białych plam. Co prawda Francuzi są przekonani, że to oni wymyślili picie w podziemiach piwa, ale rzadko kto z nich bywał w naszych Górach Sowich. Zapraszam na krótki spacer pod podziemnym Paryżem.  Zdjęcia robił Piotr Kałuża.

Katakumby (1)

Wejście do ossuarium udostępnionego do zwiedzania dla turystów

Katakumby (2)

Podziemne mieszkanie

Katakumby (2)

Podobno znajduje się tu ponad sześć milionów kości

Katakumby (3)

Na obejrzenie podziemnego ossuarium zwiedzający czekają czasami kilka godzin. W ciągu godziny do środka może wejść tylko dwieście osób

Katakumby (4)

I tak można…

Katakumby (5)

Dla turystów otwarta jest trasa ciągnąca się ponad dwa kilometry

Katakumby (6)

Artyści lubią ciemność. David mieszka w XVI wiecznych podziemiach

Katakumby (7)

„Ozdoby” w katakumbach

Katakumby (8)

Tutaj już nie bywają turyści…

Katakumby (10)

Podziemia kapucynów – data wskazuje na rok poszerzenia tej części katakumb

Katakumby (11)

David Hispard, paryski muzyk rzadko wychodzi ze swojej „piwnicy”

Katakumby (12)

Tutaj już sami nie wejdziecie…

Katakumby 13

Gilles Thomas, autor książki o paryskich katakumbach zabrał mnie do dawnego kamieniołomu pod szpitalem Cochin. Sprawdziłam, jak grube są tu ściany